Μεταβολικό σύνδρομο: τι είναι και πώς συνδέεται με τη διατροφή

Το μεταβολικό σύνδρομο δεν είναι μία μεμονωμένη πάθηση. Είναι ένας συνδυασμός παραγόντων κινδύνου που εμφανίζονται συχνά μαζί και αυξάνουν τον κίνδυνο για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακά νοσήματα.

Οι βασικοί παράγοντες που αξιολογούνται είναι η αυξημένη περίμετρος μέσης, τα αυξημένα τριγλυκερίδια, η χαμηλή HDL χοληστερόλη, η αυξημένη αρτηριακή πίεση και η αυξημένη γλυκόζη νηστείας. Όταν συνυπάρχουν αρκετοί από αυτούς τους παράγοντες, η μεταβολική επιβάρυνση είναι μεγαλύτερη από ό,τι δείχνει κάθε δείκτης μόνος του.

Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο, γιατί επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα όλους αυτούς τους δείκτες. Η ποιότητα των υδατανθράκων, η πρόσληψη φυτικών ινών, η ποσότητα και το είδος των λιπαρών, η συνολική ενεργειακή πρόσληψη, η κατανάλωση αλκοόλ, το σωματικό λίπος και η φυσική δραστηριότητα επηρεάζουν τη γλυκόζη, τα λιπίδια, την πίεση και τη συνολική μεταβολική εικόνα.

Στην πράξη, η διατροφική παρέμβαση δεν περιορίζεται στο «κόψε το ένα» ή «μην τρως το άλλο». Χρειάζεται συνολική στρατηγική: μείωση του κοιλιακού λίπους, πιο σωστή σύνθεση γευμάτων, επαρκής πρωτεΐνη, περισσότερα λαχανικά και φυτικές ίνες, περιορισμός τροφών υψηλής ενεργειακής πυκνότητας, καλύτερη διαχείριση των υδατανθράκων και σταδιακή αύξηση της κίνησης.

Η περίμετρος μέσης έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή σχετίζεται με το κοιλιακό και σπλαχνικό λίπος. Η επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι η μέση μπορεί να προσφέρει σημαντική πληροφορία για τον καρδιομεταβολικό κίνδυνο, πέρα από τον Δείκτη Μάζας Σώματος.

Το μεταβολικό σύνδρομο χρειάζεται σοβαρή αντιμετώπιση, αλλά όχι πανικό. Η βελτίωση μπορεί να ξεκινήσει με μικρά, μετρήσιμα και ρεαλιστικά βήματα. Ακόμη και μέτρια απώλεια βάρους, όταν συνοδεύεται από βελτίωση της ποιότητας της διατροφής και περισσότερη κίνηση, μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη μεταβολική εικόνα.

Στο RESET, η προσέγγιση στο μεταβολικό σύνδρομο βασίζεται στη συνολική αξιολόγηση: σωματομετρικά δεδομένα, σύσταση σώματος, περίμετρος μέσης, εξετάσεις, φαρμακευτική αγωγή, καθημερινότητα και προσωπικοί στόχοι. Στόχος είναι ένα πλάνο που να υποστηρίζει την υγεία, να μειώνει τον κίνδυνο και να μπορεί να εφαρμοστεί με συνέπεια.

Ενδεικτική βιβλιογραφία

• Alberti KGMM. et al. Harmonizing the metabolic syndrome: a joint interim statement. Circulation, 2009.
• Ross R. et al. Waist circumference as a vital sign in clinical practice. Nature Reviews Endocrinology, 2020.
• Grundy SM. Metabolic syndrome update. Trends in Cardiovascular Medicine, 2016.